archief
BOERENERF
VIER WONINGEN IN OUD-EMPEL - HILBERINKBOSCH architecten
Door de opheffing van een boerenbedrijf en de sloop van een aantal oude schuren op een perceel aan de rand van het historische dijkdorp Oud-Empel komt een unieke locatie vrij voor bebouwing.
De noordkant van het perceel ligt gelijk met de kruin van de dijk en biedt uitzicht op de langsstromende Maas. Aan de zuidzijde grenst het perceel aan de 3 meter lager gelegen polder. Deze polder vormt een groene buffer tussen de stadsrand van ’s-Hertogenbosch en het dorp Oud-Empel.
In het aanvankelijke stedenbouwkundige plan waren er 4 vrijstaande woningen gepland die allen met hun voorgevel aan de dorpsweg zouden grenzen. De vier percelen waren smal en ontzettend diep. Historisch onderzoek naar bebouwingen in het dijkdorp, momenteel bestaand uit 21 woningen en een café, wees echter uit dat de aan de veilige, binnendijkse zuidzijde van de dijk nooit een lintbebouwing in een dergelijke dichtheid is voorgekomen. Aan deze zijde van de dijk woonden van oudsher de herenboeren, fabrikanten en andere notabelen van het dorp op ruime groene kavels. De gevaarlijke noordzijde van de dijk is wel steeds in een hoge dichtheid met kleine arbeiderswoninkjes bebouwd geweest. Passend in deze historische ontwikkeling van het dorp zijn de nieuw te bouwen woningen als een nieuw boerenerf ontwikkeld. Hoewel allemaal verschillend van karakter, vormen ze een duidelijke eenheid, opgezet als een stevig herenhuis met stallen en bijgebouwen rond een gezamenlijk erf. Zo kan, hoewel de agrarische functie verloren is gegaan, de dorpse sfeer toch bewaard blijven.
Deze keuze voor de opzet van een Boerenerf is direct bepalend geweest voor de vormgeving van de woningen. Het hoofdhuis van het erf, het herenhuis, is dicht tegen de weg geplaatst in de bocht van de dijkweg, daar waar de weg wegbuigt van de Maas en het dorp binnengaat. Het herenhuis markeert de entree van het dorp. De indeling en vormgeving van de woning is gebaseerd op een klassieke woning met een middenentree met een ruime hal en een statige trap, kamers met specifieke functies en uitzichten en twee enorme gemetselde schoorstenen. Hoewel de materialen passen bij een dergelijke klassieke woning zijn ze op een eigentijdse wijze toegepast.
De twee grote stallen grenzen aan het erf. Ze zijn sober in hun vormgeving en materialisering en worden gekenmerkt door grote strakke dakvlakken met een lage gootlijn. De draagconstructie van gebinten en dekbalken zorgt voor grote vrije ruimtes onder de houten kap. Een van de stallen staat met zijn kop aan de dijk terwijl de ander, verzonken in het talud van de dijk, het niveauverschil van het kavel uitnut.
Onder aan de voet van de dijk bevinden zich de bijgebouwen die uit kleinere volumes zijn opgebouwd. In deze constructies van houten spanten bevinden zich de garages en de vierde woning. Deze woning bestaat uit twee schuurachtige volumes: een gesloten, gemetseld deel voor het slapen en een open, glazen deel voor het wonen. Het woongedeelte is iets opgetild boven het maaiveld van de polder, zo een prachtige uitzicht biedend in de open polderruimte.
Het plan is doordrongen is van de geschiedenis en morfologie van het dijkdorp Oud Empel. Door de wijze van detailleren, materiaalkeuze en eigentijdse vormgeving blijft het geheel echter als een moderne inpassing herkenbaar, maakt het plan een brug naar de 21e eeuw.
ADRES Empelsedijk 7-9, Oud-Empel
OPDRACHTGEVER Moonen Projectontwikkeling BV
DATUM november 2003 – december 2006
PROJECTARCHITECTEN Geert Bosch, Annemariken Hilberink
MEDEWERKERS Rolf van Boxmeer, Bas Lavrijssen
AANNEMER Bouwgroep Moonen
CONSTRUCTEUR van Nunen ingenieursburo
INSTALLATEUR de Groot elektrotechniek
HOUTLEVERANCIER De Groot Vroomshoop BV
VERLICHTINGADVIES Hoogspoor Design Light BV
