archief
Filmreeks 2: 9 maart - 19:30
Forever 2006
Heddy Honigmann
95 minuten
De documentaire ‘Forever’ is de eerste film uit de reeks ‘De stad en de vergankelijkheid’ De film dient als inspiratiebron voor de deelnemers aan de DvdA prijsvraag die zich dit jaar afspeelt rond de 150 jaar oude begraafplaats ‘Groenendaal’.
De film van Heddy Honigmann laat de mysterieuze schoonheid, de kalmte en de troostende werking van de bijzondere Parijse begraafplaats Père-Lachaise zien, door de ogen van mensen van vlees en bloed. Velen komen vooral voor hun ‘eigen’ doden: man, echtgenote, vader of zoon. Andere bezoekers laten een briefje voor ‘hun geliefde kunstenaar’, gekraste woorden op een steen of een bloem achter. Enkele bewonderaars vertellen over het belang van kunst en schoonheid in hun leven. Gaandeweg wordt zichtbaar en voelbaar hoe de begraafplaats niet alleen een laatste rustplaats is voor de doden, maar vooral een plek waar de levenden vrede en zelfs inspiratie kunnen vinden.
De grafstenen op begraafplaats Père-Lachaise zijn geen dode dingen. Ze worden bijvoorbeeld als richtingaanwijzer gebruikt. ‘Jim’ staat er op eentje die aan het begin van de documentaire wordt getoond, verwijzend naar het veelbezochte graf van The Doors-zanger Jim Morrisson.
Ze worden bekrast, beschreven en liefdevol schoongemaakt. Het gaat in Forever over het levend houden van de herinnering. Of de bezoeker nu naar de begraafplaats gaat voor een overleden echtgenoot of vader, of voor kunstenaars als Fréderic Chopin, Marcel Proust of Modigliani - Heddy Honigmann maakt geen onderscheid in haar Gouden Kalf-winnende film. Even vaak filmt ze kalm de mooie graven van onbekenden als die van bekenden, zoals de bij elkaar liggende actrice Simone Signoret en zanger/acteur Yves Montand, ooit gepassioneerde geliefden, nu weer verenigd in de dood.
Maar Forever, het summum van Honigmanns kunnen, gaat niet alleen over de triomf van het leven over de dood, over het laten voortbestaan van de doden in de herinnering. De film gaat vooral over de rol van kunst in het menselijk bestaan. Kunst ontroert, verwart, troost, leidt tot zelfreflectie, maakt mensen stil en contemplatief. Niet voor niets worden de graven van bekende kunstenaars beter bijgehouden dan die van onbekenden. Honigmann filmt een aantal oudere dametjes dat met flessen water zeult om de zerken van Proust, Apollinaire of de Iraanse dichter Sadeghi Hedayat geduldig schoon te maken, bladeren weg te vegen en ze een beetje op te poetsen.
NRC Handelsblad 11 oktober 2006
Ivo van den Thillart
