archief
Lezing 8: 18 november 2008
Thema: Architectuur en John Lautner
Thema: Architectuur en John Lautner
In aansluiting op de manifestatie ‘Wit is een oude meester’ (een initiatief van het Grafisch Atelier ’s-Hertogenbosch, Centrum Beeldende Kunst en bART) spreekt Jan-Richard Kikkert over de Amerikaanse architect John Lautner, een leerling van Frank Loyd Wright.
Parallel vormt de verstilling van de architectuur van Lautner met die in schilderijen en muziek, als ware het ‘wit tussen de regels’ uit een gedicht. Over de presentator: Jan-Richard Kikkert is eigenaar van Architectenbureau K2 en traceert samen met Tycho Saariste Lautner’s werk. Van de 124 gebouwde werken zijn er 25 verloren gegaan, van de resterende 99 hebben zij er inmiddels 95 werken bezocht. Ondanks het bestaan van drie gedegen monografieën is dit werk relatief onbekend.
Lautners’s weerbarstige vakopvatting en zijn afkeer van collega-architecten maakte hem lange tijd tot outcast, en critici kregen geen grip op hem. Door de spectaculaire beeldende kwaliteit figureren enkele van zijn huizen in films. Bijvoorbeeld het Elrod huis in “Diamonds are Forever” en het Sheats-Goldstein huis in “the Big Lebowsky”. Dit diskwalificeerde hem in de ogen van de serieuze architectuurpers.
In 1940 ontwierp hij zijn eerste woonhuis; zijn laatste ontwerp is uit 1994. De extreme gevoeligheid voor plek en het doorgronden van de wensen en aard van zijn opdrachtgevers maakte dat elk ontwerp sterk verschilde van het vorige. Nadere beschouwing levert het beeld van Lautner als ruimte-kunstenaar, als materiaal-virtuoos en als sociaal bevlogen mens. Wat zijn werk uniek maakt is eigenlijk alleen te ervaren bij een bezoek ter plaatse. De kwaliteiten van zijn werk zijn de ongrijpbare gevolgen van wat hij als architect materialiseerde; ‘het wit tussen de regels’.
Thomas Kemme en Miel Wijnen
