2010: Bossche School

Update: BAI Jaarverslag 2010


"De ruimte van de natuur heeft drie aspecten, waar wij geen raad mee weten: ze is onbegrensd, ze is zonder vorm en ze is onmetelijk. Architectuur is niets anders dan hetgeen aan die ruimte toegevoegd moet worden om ze bewoonbaar, zichtbaar en meetbaar te maken." (Dom Hans van der Laan)

Monnik/architect Dom Hans van der Laan (1904-1991) was stellig in zijn opvattingen over architectuur: "Als we iets maken, moeten we niet letten op wat we maken, ook niet op de mogelijkheden van het maken, maar op het maken zelf". In de beslotenheid van zijn Benedictijner klooster ontdekte Van der Laan in de jaren 30 van de vorige eeuw de beginselen van zijn verhoudingenleer: ‘het plastische getal'. Zowel in de natuur als in diverse klassieke architectuurstromingen bestaan vaste maatverhoudingen, stelde hij. Dikte, lengte en breedte kennen eigen getalmatige ordeningen - los, maar ook ten opzichte van elkaar.
Vanaf 1946 gaf Van der Laan een cursus over zijn inzichten, bedoeld om architecten te begeleiden bij de kerkelijke wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog. De cursus vond plaats in het historische Kruithuis in ‘s-Hertogenbosch: een vernieuwende architectuurstroming, de Bossche School, werd er geboren.
De Bossche School luidde de laatste fase van de Nederlandse kerkelijke architectuurtraditie in en leverde getalenteerde discipelen als Jan de Jong (1917-2001) op en een reeks bijzondere, naoorlogse gebouwen: kerken, kloosters, woningen en stadhuizen - voornamelijk in het zuiden van Nederland. Door teruglopend kerkbezoek wordt een aantal van deze gebouwen inmiddels bedreigd met sloop.

Het Bosch Architectuur Initiatief opent in 2010 opnieuw de deuren van de Bossche School en stelt een breed jaarprogramma samen met uiteenlopende projecten die Van der Laan's uitgangspunten en zijn gebouwen op verrassende en verklarende manieren belichten.
Toegankelijk en uitdagend voor een breed en divers publiek, in nauwe samenwerking met onder meer de gemeente 's-Hertogenbosch, de Bond van Nederlandse Architecten (BNA) kring 's-Hertogenbosch, het City Change Centre, de Jan de Jong Stichting en de van der Laan Stichting.

Zo presenteren we in 2010 een boek (het plastisch lexicon) van Hilde de Haan en laten we ruim achttienhonderd middelbare scholieren kennismaken met de verschillende maatsystemen van de Bossche School. Zij gaan zelf een paviljoen ontwerpen en bouwen tijdens een speciaal educatieproject. Met de gemeente 's-Hertogenbosch wordt gesproken over de opzet van een kenniscentrum over de Bossche School.
Tijdens de Nacht van de Architectuur maken we de winnaar(s) bekend van onze jaarlijkse publieksprijsvraag. Het onderwerp zal traditiegetrouw in maart/ april bekend gemaakt worden. We organiseren excursies naar, en rondleidingen door, opzienbarende
Bossche School-gebouwen, waaronder kerken in Uden en Eindhoven, de woning van Jan de Jong in Schaijk en Abdij Sint Benedictusberg te Vijlen - begeleid door historici en architecten. Onze lezingenreeks en filmprogramma zijn gewijd aan de Bossche School en verwante thema's; in het Bossche stadskantoor organiseren we een Bossche School-tentoonstelling.

De Bossche School zal (her-) leven in 2010.Maar het BAI zal daarnaast de reeds ingeslagen, uitdagende paden blijven volgen. We blijven nauw betrokken bij het bedenken van creatieve oplossingen voor de grootschalige ontwerpprojecten in 's-Hertogenbosch: de herontwikkeling van het GZG terrein, het nieuwe ziekenhuis, de nieuwe rondweg, de A2-avenue, de nieuwe geluidswallen langs de A2, het Zuiderkwartier, de Zuid Willemsvaart en de herinrichting van de Parade.
We gaan ons ontfermen over de beperkte fietsenstalling in de stad, en denken met het City Change Centre mee verder over een uniek concept voor de herontwikkeling van het Paleis van Justitie en Huis van Bewaring.

In 2009 zorgden onze architectuurgids ‘10XDENBOSCH' en het vernieuwende ontwerp voor een Ossuarium, de drukbezochte lezingen en uitverkochte architectuurfilms, de educatieprijsvragen en onze Dag van de Architectuur voor een groeiende betrokkenheid en inspirerende discussies over het jaarthema ‘De vergankelijkheid en de stad'. Met onze reguliere én Bossche School-projecten, de brede inzet en ruime waardering belooft 2010 minstens zo boeiend en succesvol te worden.
Wij hopen u bij de verschillende activiteiten te ontmoeten.