2015: Back to the Future

De afgelopen jaren heeft het BAI met de keuze van haar jaarthema’s, de veranderingen centraal gesteld die zich aftekenen in hoe de stad zich ontwikkelt. Hoewel het misschien niet zo is dat deze veranderingen veroorzaakt zijn door de economische crisis sinds september 2008, kan zij daar moeilijk los van worden gezien: de economische crisis heeft deze ontwikkelingen ten minste versneld en urgent gemaakt. Het oude publiek-private systeem van stedelijke ontwikkeling is in dat veranderingsproces verdampt, net als de werkgelegenheid bij de architectenbureaus die aan de bouwproductie van dat systeem ontwierpen.

Met fascinatie en enthousiasme hebben we als BAI in de afgelopen jaren die paar kleine (bottom-up) initiatieven bekeken, die in het vacuüm van de uitblijvende en stilliggende grote ontwikkelingen zichtbaar werden. Niet alleen de ruimtelijke uitdrukking van die initiatieven, maar zeker ook processen en partijen die er aan werkten. Wie is aan zet, wie neemt het initiatief en hoe staan de gevestigde partijen en belangen hier tegenover? Bij gebrek aan autoriteit van de ‘oude’ stadontwikkelaars was de vraag opportuun: van wie is de stad nu?

Jaarthema 2015

Anno 2014 begint nu het besef te komen, dat met dergelijke initiatieven er wel iets gebeurt, maar niet voor iedereen. Daar kunnen we geen genoegen mee nemen. Nu de crisis af lijkt te zwakken als ‘state of mind’, wordt het weer tijd om met brede blik vooruit te kijken. De wereld ziet er nu wel blijvend anders uit, maar de maatschappelijke en ruimtelijke opgaven liggen er nog steeds. Niet alleen ten aanzien van duurzaamheid en mobiliteit, maar ook nog steeds naar sociale betaalbare woningen, zeker gezien de demografische ontwikkelingen als de vergrijzing en het groeiend aantal alleenstaanden. Ook de erfenis uit het (recente) verleden in de vorm van leegstand van kantoren, agrarisch vastgoed en specifiek in Brabant ook veel religieus vastgoed is een blijvende ruimtelijke opgave. Tegelijkertijd drijft de urgentie van de voorliggende maatschappelijke opgaven innovaties. Die innovaties komen voor de architectuur vaak ‘van buiten’, van kunstenaars en nieuwe technologieën (3D printen), maar zijn van groot belang voor de toekomst van de stad en haar inwoners en daarmee voor de architectuur.

Het BAI wil deze ontwikkelingen kritisch tegemoet treden. Niet om ze ter discussie te stellen, maar om te onderzoeken hoe deze ontwikkelingen kunnen bijdragen aan de stad en haar architectuur. In het geval van duurzame technologieën zijn deze vaak nog (esthetisch storende) toevoegingen aan de stad, zonder echt vanzelfsprekende integratie. Kan dat beter?

Ook wil het BAI onderzoeken hoe deze innovaties concreet kunnen bijdragen aan de sociale en maatschappelijke vraagstukken die er leven: hoe kunnen we voor iedereen, ook voor sociale minima, blijvend betaalbare woningen bieden? Biedt de noodzaak van verduurzaming een nieuwe kans voor verbeteringen van de leefomgeving, anders dan de ‘oude’ en sociaal ontwrichtende sloop-nieuwbouw?

Het is een constatering dat voor de laatste ontwikkelingen het noodzakelijk is, juist buiten de architectuur te kijken. In de industrie maar zeker ook bij kunstenaars en andere ontwerpers ontstaan de nieuwe ideeën, die in de stad relevant zullen worden. Het BAI heeft voor 2015 dan ook heel expliciet de samenwerking opgezocht met andere organisaties om de verbinding tussen de architectuur en die nieuwe ontwikkelingen te kunnen leggen. Naast haar kernprogramma waarin het jaarthema op verschillende manieren wordt verkend, zijn deze samenwerkingen meer nog dan eerdere jaren een integraal onderdeel van het jaarprogramma.

Kortom: het BAI vindt het tijd om weer vooruit te (durven) kijken en de maatschappelijke uitdagingen waar architecten en alle anderen die aan de stad werken op de agenda te zetten. Back to the future!

BAI kernprogramma

Het BAI organiseert een vast kernprogramma, waarin elk jaar een thematische focus in is aangebracht: het jaarthema. Met lezingen, een educatieproject, visites, een ontwerpprijsvraag en andere activiteiten weten we (bijna) alle Bosschenaren te bereiken.

Partnerprojecten Daarnaast werkt het BAI veel samen met andere organisaties in de stad en de regio, die op hun manier bezig zijn met activiteiten en projecten die de ruimtelijke ontwikkeling raken. Waar wederzijdse inhoudelijke versterking en verdieping mogelijk is, zoeken wij actief samenwerking op. Dit resulteert ook komend jaar in een serie projecten/activiteiten waarbij het BAI partner is en met aanvullende activiteiten een eigen aandeel in het project levert. Zo organiseert het BAI al een aantal jaren in samenwerking met de Verkadefabriek een (uitverkochte) filmserie waarin een (architectuur)film voorafgegaan wordt door een lezing die de thema’s in die film inleiden.

Voor 2015 zijn de volgende samenwerkingen besproken en vastgelegd:

  • MozaïekBrabant, in samenwerking met het BKKC
  • Innovating the city, in samenwerking met SPARKCAMPUS
  • Rezone New Babylon, in samenwerking met Wave Of Tomorrow (WOT)
  • Dag van de Architectuur 2015, in samenwerking met Kring Den Bosch, BNA

Powered by BAI Ook ondersteunt het BAI kleinere en niet-commerciële projecten, met name publicitair. Met ons netwerk en communicatieve bereik kunnen wij kleinere initiatieven onder de aandacht brengen van een groter publiek. Middels een inhoudelijke beoordeling worden deze projecten getoetst op de mate, waarin zij bijdragen aan de doelstellingen van het BAI.